ข้ามไปเนื้อหา
เมนู

ร่าง พ.ร.บ.ประกันสังคม "3 ขอ" 2569 ขอเลือก ขอคืน ขอกู้ เงินชราภาพ ใครได้ เมื่อไรใช้ได้

สรุปร่าง พ.ร.บ.ประกันสังคมที่ ครม. เห็นชอบ 3 พ.ย. 2569 มาตรการ 3 ขอ เลือกบำเหน็จหรือบำนาญ ขอคืนยามภัยพิบัติ ขอกู้ใช้เงินชราภาพค้ำ พร้อมตัวอย่างคำนวณและสิ่งที่ยังไม่มีผล

โดย กองบรรณาธิการ ThaiMoneyTipsเผยแพร่ อ่าน 7 นาที

ชายวัยทำงานนั่งที่โต๊ะในบ้าน ดูเอกสารและเครื่องคิดเลข ข้างสมุดบัญชีและแก้วกาแฟ แสงธรรมชาติจากหน้าต่าง

ต้นเดือนพฤศจิกายน 2569 คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบร่างพระราชบัญญัติประกันสังคมฉบับใหม่ ซึ่งเป็นการแก้กฎหมายที่ใช้มาตั้งแต่ปี 2533 จุดที่คนทำงานสนใจมากที่สุดคือมาตรการที่รัฐบาลเรียกว่า "3 ขอ" ได้แก่ ขอเลือก ขอคืน และขอกู้ ซึ่งเกี่ยวกับเงินกรณีชราภาพที่ผู้ประกันตนถูกหักสะสมไว้ทุกเดือน

ข่าวนี้ถูกแชร์ต่อกันเร็วมาก และหลายโพสต์เขียนราวกับว่าวันนี้ไปยื่นถอนเงินชราภาพได้แล้ว ซึ่งไม่ถูกต้อง บทความนี้สรุปจากประกาศของรัฐบาลและกรมประชาสัมพันธ์ว่าร่างนี้ให้อะไร ใครเข้าเงื่อนไข ได้เงินประมาณเท่าไร และควรวางแผนอย่างไรระหว่างรอกฎหมายจริง

สถานะล่าสุด: ยังเป็นร่าง ยังใช้สิทธิไม่ได้

ลำดับเหตุการณ์ที่ยืนยันได้จากแหล่งข่าวทางการมีดังนี้

วันที่ความคืบหน้า
3 พ.ย. 2569ครม. เห็นชอบร่าง พ.ร.บ.ประกันสังคม (ฉบับที่ ..) ตามที่กระทรวงแรงงานเสนอ
8 พ.ย. 2569รองโฆษกสำนักนายกรัฐมนตรีย้ำว่ามาตรการ 3 ขอ ยังอยู่ระหว่างแก้กฎหมาย ผู้ประกันตนยังใช้สิทธิใหม่ไม่ได้
กลาง พ.ย. 2569ร่างเตรียมเข้าสู่การพิจารณาของสภาผู้แทนราษฎร โดยมีพรรคการเมืองเสนอร่างฉบับอื่นประกบด้วย

หลังจากสภาผ่านกฎหมายและประกาศใช้แล้ว ยังต้องออกกฎหมายลำดับรองอีก 18 ฉบับภายใน 60 วัน เพื่อกำหนดรายละเอียด เช่น ภัยพิบัติแบบไหนขอคืนได้ ธนาคารไหนร่วมโครงการกู้ และขั้นตอนยื่นเรื่อง ดังนั้นตัวเลขและเงื่อนไขในบทความนี้อาจเปลี่ยนได้ระหว่างการพิจารณาในสภา ควรตรวจสอบประกาศของสำนักงานประกันสังคมอีกครั้งก่อนตัดสินใจ

ระวังมิจฉาชีพ: ช่วงที่ข่าวนี้เป็นกระแส มักมีข้อความหรือเพจปลอมชวน "ลงทะเบียนถอนเงินชราภาพล่วงหน้า" หรือให้กดลิงก์กรอกข้อมูลบัญชี ขณะนี้ยังไม่มีการเปิดรับเรื่องใด ๆ อย่ากดลิงก์และอย่าโอนเงินค่าธรรมเนียม อ่านวิธีสังเกตเพิ่มเติมได้ที่ สัญญาณเตือนมิจฉาชีพออนไลน์

ขอเลือก: เลือกบำเหน็จก้อนเดียวหรือบำนาญรายเดือน

กฎปัจจุบันแบ่งชัดเจนตามจำนวนเดือนที่ส่งเงินสมทบ ถ้าส่งครบ 180 เดือน (15 ปี) ขึ้นไป เมื่ออายุครบ 55 ปีและสิ้นสุดความเป็นผู้ประกันตน จะได้ บำนาญรายเดือนตลอดชีวิต เท่านั้น ส่วนคนที่ส่งไม่ถึง 180 เดือนได้ บำเหน็จก้อนเดียว

ร่างใหม่เปิดให้คนที่ส่งครบ 180 เดือน เลือกเองได้ ว่าจะรับบำนาญหรือบำเหน็จ เมื่ออายุครบ 55 ปีหรือเมื่อความเป็นผู้ประกันตนสิ้นสุดลง

ตัวอย่างบำนาญตามสูตรปัจจุบัน (20% ของค่าจ้างเฉลี่ย 60 เดือนสุดท้าย และเพิ่มอีก 1.5% ทุก 12 เดือนที่ส่งเกิน 180 เดือน) โดยใช้ฐานค่าจ้างสูงสุด 17,500 บาทที่มีผลตั้งแต่ 1 มกราคม 2569

ระยะเวลาส่งเงินสมทบอัตราบำนาญบำนาญต่อเดือน (ฐาน 17,500 บาท)
15 ปี (180 เดือน)20%3,500 บาท
20 ปี (240 เดือน)27.5%4,812.50 บาท
25 ปี (300 เดือน)35%6,125 บาท

ตัวเลขนี้เป็นกรณีที่ค่าจ้างเฉลี่ย 60 เดือนสุดท้ายเต็มเพดาน 17,500 บาท ถ้าค่าจ้างเฉลี่ยต่ำกว่านั้น บำนาญจะลดลงตามสัดส่วน ส่วนวิธีคำนวณบำเหน็จสำหรับคนที่ส่งครบ 180 เดือนแล้วเลือกรับก้อน ร่างที่เผยแพร่ยังไม่ได้ระบุสูตรละเอียด ต้องรอกฎหมายลำดับรอง

บำเหน็จหรือบำนาญ แบบไหนเหมาะกับใคร

  • บำนาญ เหมาะกับคนที่คาดว่าจะอายุยืน ไม่มีรายได้ประจำอื่นหลังเกษียณ และอยากได้เงินเข้าทุกเดือนแบบไม่ต้องบริหารเอง
  • บำเหน็จ อาจเหมาะกับคนที่มีหนี้ดอกเบี้ยสูงที่ต้องปิด มีแผนใช้เงินก้อนชัดเจน หรือมีเงินบำนาญจากแหล่งอื่นอยู่แล้ว แต่ต้องมีวินัยบริหารเงินก้อนให้พอใช้ระยะยาว

วิธีคิดง่าย ๆ คือหารเงินก้อนที่ได้ด้วยบำนาญต่อเดือน ถ้าได้บำนาญ 3,500 บาท ทุก ๆ 1 ปีที่มีชีวิตอยู่เท่ากับได้ 42,000 บาท เมื่อรู้ตัวเลขบำเหน็จจริงแล้ว ให้ลองเทียบว่าต้องมีชีวิตอยู่กี่ปีบำนาญจึงคุ้มกว่า ประกอบกับแผนเกษียณโดยรวมของตัวเอง ดูแนวทางได้ใน วางแผนเกษียณตั้งแต่อายุ 30

ขอคืน: ถอนบางส่วนได้เมื่อเกิดภัยพิบัติร้ายแรง

ร่างให้ผู้ประกันตนที่ส่งเงินสมทบมาแล้ว ไม่น้อยกว่า 60 เดือน (5 ปี) ขอรับเงินชราภาพบางส่วนก่อนอายุ 55 ปีได้ ในกรณีเกิดวิกฤตหรือภัยพิบัติที่กระทบความเป็นอยู่อย่างร้ายแรง

ประเด็นที่ต้องรู้คือ เงื่อนไขนี้ ไม่ใช่การถอนได้ตามใจเมื่อเดือดร้อนเรื่องส่วนตัว แต่ผูกกับเหตุภัยพิบัติตามที่กฎหมายจะกำหนด ส่วนนิยามว่าภัยพิบัติแบบไหนเข้าข่าย เช่น น้ำท่วมใหญ่หรือวิกฤตเศรษฐกิจระดับประเทศ ยังต้องรอกฎหมายลำดับรอง

อีกเรื่องที่ควรคิดคือ เงินที่ถอนออกไปตอนนี้คือเงินเกษียณที่หายไปในอนาคต ถ้าไม่จำเป็นจริง การมี เงินสำรองฉุกเฉิน ของตัวเองยังเป็นด่านแรกที่ดีกว่า

ขอกู้: ใช้เงินชราภาพเป็นหลักประกันกู้กับธนาคาร

เงื่อนไขเริ่มต้นเหมือนขอคืน คือส่งเงินสมทบไม่น้อยกว่า 60 เดือน แล้วนำเงินสมทบกรณีชราภาพบางส่วนไปเป็นหลักประกันขอสินเชื่อกับ สถาบันการเงินที่ทำข้อตกลงกับสำนักงานประกันสังคม สิ่งที่ควรเข้าใจให้ถูกคือ กองทุนประกันสังคมไม่ได้ให้กู้เอง ธนาคารเป็นผู้ให้กู้ อัตราดอกเบี้ยและเงื่อนไขผ่อนชำระจะขึ้นกับข้อตกลงที่ยังไม่ได้ประกาศ

เพดานวงเงิน: 30% และไม่เกิน 35,000 บาท

ร่างกำหนดว่า การขอคืนและการขอกู้ รวมกัน ต้องไม่เกินทั้งสองเงื่อนไขนี้

  1. ไม่เกิน 30% ของเงินสมทบกรณีชราภาพของผู้ประกันตน
  2. ไม่เกิน 2 เท่าของฐานค่าจ้างขั้นสูงตามมาตรา 33

ปี 2569–2571 ฐานค่าจ้างขั้นสูงคือ 17,500 บาท จึงเท่ากับเพดานไม่เกิน 35,000 บาท ไม่ว่าจะมีเงินชราภาพสะสมมากแค่ไหน

ตัวอย่าง: ถ้ายอดเงินออมกรณีชราภาพในแอป SSO Plus ของคุณอยู่ที่ 80,000 บาท 30% คือ 24,000 บาท ซึ่งต่ำกว่า 35,000 บาท วงเงินสูงสุดจึงเป็น 24,000 บาท แต่ถ้ามียอด 200,000 บาท 30% คือ 60,000 บาท เกินเพดาน วงเงินจึงถูกจำกัดที่ 35,000 บาท (คำนวณตามร่าง ยังไม่ใช่วงเงินจริง)

สิทธิอื่นในร่างที่ควรรู้

นอกจาก 3 ขอ ร่างนี้ยังปรับสิทธิประโยชน์อีกหลายเรื่อง

  • ขยายอายุขั้นสูงของผู้ประกันตนมาตรา 33 จาก 60 ปี เป็นไม่เกิน 65 ปีบริบูรณ์
  • ขยายเงินสงเคราะห์บุตรต่อเนื่องอีก 6 เดือนหลังออกจากงาน
  • ปรับเงินสงเคราะห์การหยุดงานเพื่อคลอดบุตรให้สอดคล้องกับกฎหมายคุ้มครองแรงงาน
  • เพิ่มเงินทดแทนการขาดรายได้กรณีทุพพลภาพที่ไม่ได้เกิดจากการทำงาน เป็นไม่เกิน 70% ของค่าจ้าง จากเดิม 50%
  • ผู้รับบำนาญที่ออกจากงานแล้ว สมัครเป็นผู้ประกันตนต่อได้ เพื่อคุ้มครองกรณีเจ็บป่วย ทุพพลภาพ และตาย โดยรัฐสมทบ 1 ส่วน ผู้ประกันตนสมทบ 2 ส่วน

ฝ่ายค้านบางส่วนมองว่าการเปิดให้ถอนหรือกู้อาจกระทบเจตนารมณ์ของกองทุนที่ตั้งมาเพื่อเป็นหลักประกันวัยชรา และเรียกร้องให้การบริหารกองทุนโปร่งใสมากขึ้น จึงเป็นไปได้ว่ารายละเอียดจะถูกแก้ระหว่างการพิจารณา

ระหว่างรอกฎหมาย ควรเตรียมอะไร

  1. เช็กประวัติเงินสมทบ ผ่านแอป SSO Plus หรือเว็บไซต์สำนักงานประกันสังคม ดูว่าส่งมาแล้วกี่เดือน และยอดเงินออมชราภาพเท่าไร
  2. คำนวณวงเงินคร่าว ๆ ตามสูตร 30% และเพดาน 35,000 บาท เพื่อรู้ว่าไม่ควรพึ่งเงินก้อนนี้เกินจริง
  3. อย่าก่อหนี้ใหม่โดยหวังเงินชราภาพมาปิด เพราะยังไม่รู้ว่ากฎหมายจะมีผลเมื่อไร
  4. ติดตามข่าวจากแหล่งทางการ คือสำนักงานประกันสังคม สายด่วน 1506 และเว็บไซต์รัฐบาล ไม่ใช่เพจที่ขอข้อมูลบัตรประชาชนหรือบัญชีธนาคาร
  5. ถ้าอยากเข้าใจสิทธิทั้งหมดที่มีอยู่แล้ววันนี้ อ่าน สิทธิประกันสังคมมาตรา 33 ทั้ง 7 กรณี

สรุป

มาตรการ "3 ขอ" เพิ่มความยืดหยุ่นให้เงินชราภาพจริง ทั้งการเลือกรับเงินก้อน การถอนบางส่วนเมื่อเกิดภัยพิบัติ และการใช้เป็นหลักประกันกู้ แต่ ณ วันนี้ยังเป็นเพียงร่างกฎหมายที่รอสภาพิจารณา วงเงินที่ถอนหรือกู้รวมกันก็จำกัดไม่เกิน 30% และไม่เกิน 35,000 บาท สิ่งที่ทำได้ตอนนี้คือเช็กประวัติเงินสมทบของตัวเอง วางแผนเงินเกษียณโดยไม่พึ่งเงินก้อนนี้มากเกินไป และระวังลิงก์ปลอมที่อ้างว่าเปิดให้ลงทะเบียนแล้ว

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไปจากประกาศของหน่วยงานรัฐ ณ วันที่ 16 พฤศจิกายน 2569 ไม่ใช่คำแนะนำทางการเงินหรือกฎหมายเฉพาะบุคคล เงื่อนไขอาจเปลี่ยนแปลงเมื่อกฎหมายผ่านการพิจารณาของรัฐสภา ควรตรวจสอบกับสำนักงานประกันสังคมก่อนตัดสินใจ

คำถามที่พบบ่อย

มาตรการ 3 ขอ ของประกันสังคมใช้สิทธิได้แล้วหรือยัง

ยังใช้ไม่ได้ ณ กลางเดือนพฤศจิกายน 2569 ร่าง พ.ร.บ.ประกันสังคมเพิ่งผ่าน ครม. เมื่อ 3 พฤศจิกายน 2569 และอยู่ระหว่างเสนอสภาผู้แทนราษฎร ต้องรอให้กฎหมายประกาศใช้และมีกฎหมายลำดับรองกำหนดหลักเกณฑ์ก่อน

ขอคืนและขอกู้เงินชราภาพได้สูงสุดเท่าไร

ตามร่างที่ ครม. เห็นชอบ การขอคืนและขอกู้รวมกันต้องไม่เกิน 30% ของเงินสมทบกรณีชราภาพ และไม่เกิน 2 เท่าของฐานค่าจ้างขั้นสูงตามมาตรา 33 ซึ่งปี 2569–2571 ฐานขั้นสูงคือ 17,500 บาท จึงเท่ากับไม่เกิน 35,000 บาท

ใครมีสิทธิเลือกรับบำเหน็จแทนบำนาญ

ตามร่าง ผู้ประกันตนที่ส่งเงินสมทบครบ 180 เดือน และอายุครบ 55 ปีหรือสิ้นสุดความเป็นผู้ประกันตน จะเลือกรับเป็นบำนาญรายเดือนหรือบำเหน็จก้อนเดียวได้ ปัจจุบันผู้ที่ส่งครบ 180 เดือนได้รับเป็นบำนาญเท่านั้น

ร่างนี้ขยายอายุผู้ประกันตนมาตรา 33 เป็นเท่าไร

ร่างเพิ่มอายุขั้นสูงของลูกจ้างที่เป็นผู้ประกันตนมาตรา 33 จากเดิม 60 ปี เป็นไม่เกิน 65 ปีบริบูรณ์

แหล่งอ้างอิง

เนื้อหานี้เป็นความรู้ทั่วไปเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำทางการเงิน ภาษี หรือการลงทุนเฉพาะบุคคล เงื่อนไขอาจเปลี่ยนแปลงได้ โปรดตรวจสอบข้อมูลล่าสุดกับหน่วยงานหรือผู้ให้บริการที่เกี่ยวข้องก่อนตัดสินใจ

#ประกันสังคม#เงินชราภาพ#บำนาญชราภาพ#มาตรา 33#สวัสดิการรัฐ

ภาพปกบทความ: สิทธิประกันสังคมมาตรา 33: 7 กรณีที่ผู้ประกันตนควรรู้และวิธีเช็กสิทธิ์ของตัวเอง

สิทธิประกันสังคมมาตรา 33: 7 กรณีที่ผู้ประกันตนควรรู้และวิธีเช็กสิทธิ์ของตัวเอง

สรุปสิทธิประโยชน์ประกันสังคมมาตรา 33 ทั้ง 7 กรณี ตั้งแต่เจ็บป่วย คลอดบุตร ว่างงาน ถึงชราภาพ พร้อมวิธีตรวจสอบสิทธิ์และยื่นเรื่องออนไลน์

สวัสดิการและสิทธิรัฐอ่าน 4 นาที

แม่ค้าชาวไทยวัยกลางคนยิ้มที่แผงขายผักในตลาด กำลังดูมือถือ

กองทุนการออมแห่งชาติ กอช. ออมเพื่อเกษียณ รัฐช่วยสมทบ ใครสมัครได้

รู้จักกองทุนการออมแห่งชาติ (กอช.) สำหรับแรงงานนอกระบบ ฟรีแลนซ์ และแม่ค้า ใครสมัครได้ ออมขั้นต่ำเท่าไร รัฐสมทบตามช่วงอายุอย่างไร และลดหย่อนภาษีได้เท่าไร

สวัสดิการและสิทธิรัฐอ่าน 4 นาที

คู่สามีภรรยาทำความสะอาดพื้นบ้านที่เปื้อนโคลนหลังน้ำลด ฝ่ายชายถือแฟ้มใบเสร็จและโทรศัพท์ มีรถจักรยานยนต์จอดหน้าบ้าน

ลดหย่อนภาษีน้ำท่วม 2569 ซ่อมบ้านสูงสุด 1 แสน ซ่อมรถ 3 หมื่น ใครใช้ได้ เก็บหลักฐานอะไรบ้าง

สรุปกฎกระทรวงฉบับที่ 405 ลดหย่อนค่าซ่อมบ้าน ห้องชุด และรถที่เสียหายจากน้ำท่วม 15 พ.ค.–31 ธ.ค. 2569 ใครมีสิทธิ ประหยัดภาษีได้จริงเท่าไร และต้องเก็บเอกสารอะไรไว้

ภาษีและลดหย่อนอ่าน 7 นาที

ดูทั้งหมดในหมวดสวัสดิการและสิทธิรัฐ →