ลดหย่อนภาษี 2569 สำหรับมนุษย์เงินเดือน: รายการหลักและวิธีคำนวณแบบเข้าใจง่าย
สรุปรายการลดหย่อนภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาปีภาษี 2569 ที่มนุษย์เงินเดือนใช้บ่อย พร้อมตัวอย่างคำนวณภาษีจากเงินเดือนจริงทีละขั้น

ทุกต้นปี คำถามที่คนทำงานถามกันมากที่สุดคือ "ปีนี้ต้องจ่ายภาษีเท่าไร และมีอะไรช่วยลดได้บ้าง" บทความนี้สรุปเฉพาะรายการลดหย่อนที่มนุษย์เงินเดือนใช้จริงบ่อยที่สุดสำหรับเงินได้ปีภาษี 2569 (ยื่นแบบต้นปี 2570) พร้อมตัวอย่างคำนวณทีละขั้น เพื่อให้คุณประเมินภาษีของตัวเองได้ก่อนถึงเดือนธันวาคม ซึ่งเป็นช่วงสุดท้ายที่ยังวางแผนลดหย่อนได้
ภาษีเงินเดือนคำนวณอย่างไร
สูตรพื้นฐานของภาษีเงินได้บุคคลธรรมดามีสามขั้น
- เงินได้ทั้งปี คือเงินเดือนรวมโบนัส ค่าล่วงเวลา และค่าคอมมิชชันที่ได้รับในปีนั้น
- หักค่าใช้จ่าย เงินได้จากการจ้างงาน (มาตรา 40(1) และ 40(2)) หักได้ 50% แต่รวมกันไม่เกิน 100,000 บาท
- หักค่าลดหย่อน จะได้เป็น "เงินได้สุทธิ" แล้วนำไปคิดภาษีตามอัตราขั้นบันได
อัตราภาษีขั้นบันไดที่ใช้อยู่มีดังนี้
| เงินได้สุทธิ (บาท) | อัตราภาษี |
|---|---|
| 0 – 150,000 | ยกเว้น |
| 150,001 – 300,000 | 5% |
| 300,001 – 500,000 | 10% |
| 500,001 – 750,000 | 15% |
| 750,001 – 1,000,000 | 20% |
| 1,000,001 – 2,000,000 | 25% |
| 2,000,001 – 5,000,000 | 30% |
| เกิน 5,000,000 | 35% |
สิ่งที่หลายคนเข้าใจผิดคือคิดว่าถ้าเงินได้สุทธิเข้าขั้น 10% จะเสีย 10% ของทั้งก้อน ความจริงแต่ละขั้นคิดเฉพาะส่วนที่เกินขั้นก่อนหน้า ภาษีจริงจึงต่ำกว่าที่หลายคนกังวล
รายการลดหย่อนกลุ่มส่วนตัวและครอบครัว
กลุ่มนี้เป็นสิทธิพื้นฐานที่ไม่ต้องซื้ออะไรเพิ่ม แต่ต้องกรอกให้ครบ
- ลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท ทุกคนได้อัตโนมัติ
- คู่สมรสที่ไม่มีเงินได้ 60,000 บาท ต้องจดทะเบียนสมรส
- บุตร คนละ 30,000 บาท บุตรคนที่สองเป็นต้นไปที่เกิดตั้งแต่ปี 2561 ได้คนละ 60,000 บาท
- บิดามารดา คนละ 30,000 บาท ต้องอายุ 60 ปีขึ้นไปและมีเงินได้ไม่เกิน 30,000 บาทต่อปี
- ผู้พิการหรือทุพพลภาพที่อุปการะ คนละ 60,000 บาท
ถ้าพี่น้องหลายคนดูแลพ่อแม่คนเดียวกัน สิทธิลดหย่อนบิดามารดาใช้ได้เพียงคนเดียวต่อพ่อหรือแม่หนึ่งคน ควรตกลงกันในครอบครัวก่อนยื่น
รายการลดหย่อนกลุ่มประกันและการออม
- เงินสมทบประกันสังคม ลดหย่อนได้ตามที่จ่ายจริงทั้งปี ดูยอดได้จากหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) ที่นายจ้างออกให้
- เบี้ยประกันชีวิต ตามจริงไม่เกิน 100,000 บาท กรมธรรม์ต้องมีระยะเวลา 10 ปีขึ้นไป
- เบี้ยประกันสุขภาพตนเอง ไม่เกิน 25,000 บาท และรวมกับประกันชีวิตแล้วไม่เกิน 100,000 บาท
- เบี้ยประกันสุขภาพบิดามารดา ไม่เกิน 15,000 บาท
- กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ (PVD) ไม่เกิน 15% ของค่าจ้างและไม่เกิน 500,000 บาท
- กองทุนรวมเพื่อการเลี้ยงชีพ (RMF) ไม่เกิน 30% ของเงินได้และไม่เกิน 500,000 บาท
- เบี้ยประกันชีวิตแบบบำนาญ ไม่เกิน 15% ของเงินได้และไม่เกิน 200,000 บาท
กลุ่มเพื่อการเกษียณ ได้แก่ PVD, RMF, ประกันบำนาญ และกองทุนการออมแห่งชาติ รวมกันต้องไม่เกิน 500,000 บาท เพดานรวมนี้เป็นจุดที่คนรายได้สูงพลาดบ่อย
สำหรับ กองทุนรวมไทยเพื่อความยั่งยืน (Thai ESG) มีเพดานแยกของตัวเอง เงื่อนไขเรื่องสัดส่วน เพดาน และระยะเวลาถือครองเคยปรับมาแล้ว ก่อนซื้อจึงควรอ่านหนังสือชี้ชวนและประกาศล่าสุดของกรมสรรพากร อย่าซื้อกองทุนเพียงเพราะต้องการลดภาษี ถ้ายังไม่พร้อมล็อกเงินไว้หลายปี
รายการลดหย่อนกลุ่มบ้านและการบริจาค
- ดอกเบี้ยเงินกู้ซื้อที่อยู่อาศัย ตามจริงไม่เกิน 100,000 บาท
- เงินบริจาคเพื่อการศึกษา กีฬา หรือโรงพยาบาลรัฐ หักได้ 2 เท่าของที่จ่าย แต่ไม่เกิน 10% ของเงินได้หลังหักค่าลดหย่อนอื่น
- เงินบริจาคทั่วไป ตามจริงไม่เกิน 10% ของเงินได้หลังหักค่าลดหย่อนอื่น
ปัจจุบันการบริจาคส่วนใหญ่ต้องทำผ่านระบบ e-Donation ถ้าหน่วยรับบริจาคไม่ได้ส่งข้อมูลเข้าระบบ สิทธิลดหย่อนอาจใช้ไม่ได้ ควรขอให้ผู้รับบริจาคยืนยันก่อนโอนเงิน
มาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจอย่างการลดหย่อนจากการซื้อสินค้าพร้อมใบกำกับภาษีอิเล็กทรอนิกส์ เปลี่ยนเงื่อนไขทุกปีหรือบางปีไม่มี ให้ตรวจประกาศของปีนั้นก่อนวางแผนซื้อ
ตัวอย่างคำนวณ: เงินเดือน 30,000 บาท
สมมติคุณได้เงินเดือน 30,000 บาท ไม่มีโบนัส โสด และไม่มีผู้อุปการะ
- เงินได้ทั้งปี 30,000 × 12 = 360,000 บาท
- หักค่าใช้จ่าย 50% แต่ไม่เกิน 100,000 บาท เหลือ 260,000 บาท
- หักลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท เหลือ 200,000 บาท
- หักเงินสมทบประกันสังคมตามจริง (ตัวอย่างนี้ใช้ 9,000 บาท) เหลือเงินได้สุทธิ 191,000 บาท
- ภาษี: 150,000 บาทแรกยกเว้น ส่วนที่เหลือ 41,000 บาท × 5% = 2,050 บาท
ถ้าคุณมีประกันชีวิตเบี้ยปีละ 20,000 บาท เงินได้สุทธิจะลดเหลือ 171,000 บาท ภาษีเหลือ 21,000 × 5% = 1,050 บาท ประหยัดได้ 1,000 บาท ตัวเลขนี้ช่วยให้เห็นว่าคนที่อยู่ในขั้น 5% จะได้ประโยชน์ทางภาษีจากการซื้อประกันหรือกองทุนไม่มากนัก การตัดสินใจจึงควรดูความจำเป็นของผลิตภัณฑ์นั้นเป็นหลัก
ในทางกลับกัน คนที่เงินได้สุทธิอยู่ในขั้น 20% ขึ้นไป ทุก 10,000 บาทที่ลดหย่อนได้จะลดภาษีได้ 2,000 บาทขึ้นไป การวางแผนจึงคุ้มค่ากว่ามาก
เช็กลิสต์ก่อนสิ้นปี
- ขอหนังสือรับรอง 50 ทวิ จากนายจ้างทุกแห่งที่เคยทำงานในปีนั้น
- รวบรวมหนังสือรับรองเบี้ยประกัน ดอกเบี้ยบ้าน และหลักฐานซื้อกองทุน
- ตรวจว่าบริษัทประกันและ บลจ. ส่งข้อมูลให้กรมสรรพากรแล้ว เพราะหลายรายการต้องยินยอมให้ส่งข้อมูลก่อน
- ตรวจว่าการบริจาคเข้าระบบ e-Donation
- เปรียบเทียบภาษีที่ถูกหัก ณ ที่จ่ายไว้กับภาษีที่คำนวณได้ ถ้าถูกหักเกิน คุณจะได้เงินคืนหลังยื่นแบบ
สรุป
การลดหย่อนภาษีที่ดีเริ่มจากการใช้สิทธิพื้นฐานให้ครบ เช่น ประกันสังคม บิดามารดา และบุตร ก่อนจะซื้อผลิตภัณฑ์เพิ่มเพื่อลดภาษี ถ้าคุณอยู่ในขั้นภาษีต่ำ การมีเงินสำรองฉุกเฉินและปลดหนี้ดอกเบี้ยสูงมักสำคัญกว่า ส่วนคนที่อยู่ในขั้นภาษีสูง การวางแผนกองทุนเพื่อการเกษียณตั้งแต่ต้นปีจะช่วยได้มากกว่าการรีบซื้อในเดือนธันวาคม
ตัวเลขและเงื่อนไขในบทความนี้อ้างอิงกฎที่ใช้อยู่ ณ วันที่อัปเดต กรมสรรพากรอาจออกประกาศเพิ่มเติมระหว่างปี ก่อนยื่นแบบโปรดตรวจรายละเอียดล่าสุดจากเว็บไซต์กรมสรรพากรอีกครั้ง
คำถามที่พบบ่อย
เงินเดือนเท่าไรถึงต้องเสียภาษี
ถ้ามีเงินได้จากเงินเดือนอย่างเดียวและใช้แค่ค่าใช้จ่ายกับค่าลดหย่อนส่วนตัว เงินได้สุทธิจะเกิน 150,000 บาทเมื่อรายได้ทั้งปีเกินประมาณ 310,000 บาท หรือราวเดือนละ 26,000 บาท แต่ทุกคนที่มีเงินได้ถึงเกณฑ์ยังต้องยื่นแบบแม้ไม่ต้องจ่ายภาษี
ยื่นภาษีปี 2569 ได้เมื่อไร
ยื่นแบบ ภ.ง.ด.90/91 สำหรับเงินได้ปี 2569 ได้ตั้งแต่ต้นเดือนมกราคมถึงสิ้นเดือนมีนาคม 2570 การยื่นออนไลน์มักได้ขยายเวลาเพิ่ม ควรตรวจประกาศของกรมสรรพากรในปีนั้น
ซื้อประกันชีวิตลดหย่อนได้เท่าไร
เบี้ยประกันชีวิตแบบมีระยะเวลา 10 ปีขึ้นไปลดหย่อนได้ตามจริงไม่เกิน 100,000 บาท และเมื่อรวมกับเบี้ยประกันสุขภาพตนเองต้องไม่เกิน 100,000 บาท
แหล่งอ้างอิง
เนื้อหานี้เป็นความรู้ทั่วไปเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำทางการเงิน ภาษี หรือการลงทุนเฉพาะบุคคล เงื่อนไขอาจเปลี่ยนแปลงได้ โปรดตรวจสอบข้อมูลล่าสุดกับหน่วยงานหรือผู้ให้บริการที่เกี่ยวข้องก่อนตัดสินใจ
อ่านต่อ

ลดหย่อนภาษีน้ำท่วม 2569 ซ่อมบ้านสูงสุด 1 แสน ซ่อมรถ 3 หมื่น ใครใช้ได้ เก็บหลักฐานอะไรบ้าง
สรุปกฎกระทรวงฉบับที่ 405 ลดหย่อนค่าซ่อมบ้าน ห้องชุด และรถที่เสียหายจากน้ำท่วม 15 พ.ค.–31 ธ.ค. 2569 ใครมีสิทธิ ประหยัดภาษีได้จริงเท่าไร และต้องเก็บเอกสารอะไรไว้

ThaiESG vs RMF ปี 2569 เลือกกองไหนลดหย่อนภาษีได้คุ้มสุดสำหรับคุณ
เทียบ ThaiESG กับ RMF ปีภาษี 2569 ทั้งเพดานลดหย่อน ระยะถือครอง เงื่อนไขขาย และกองแบบไหนเหมาะกับรายได้และเป้าหมายของคุณ ก่อนซื้อโค้งสุดท้ายปลายปี

ยื่นภาษีออนไลน์ e-Filing ทีละขั้น ภ.ง.ด.90/91 สำหรับคนทำงาน
วิธียื่นภาษีออนไลน์ผ่าน e-Filing ของกรมสรรพากรแบบทีละขั้น เตรียมเอกสารอะไรบ้าง เลือกแบบ ภ.ง.ด.90 หรือ 91 กรอกค่าลดหย่อนอย่างไร และขอคืนภาษีให้ได้เงินเร็ว